Thuốc Mê Ngủ: Thành Phần, Tác Dụng, Lưu Ý Khi Sử Dụng

Thuốc mê là thuốc gì? Thuốc mê ngủ có công dụng ra sao? Có tác dụng phụ gì nguy hiểm không? Làm thế nào để sử dụng đúng cách? Cùng Miomed Việt Nam giải đáp tất cả những thắc mắc này qua bài viết sau nhé 

Thuốc mê là thuốc gì?

Thuốc mê hay gọi gọi là thuốc mê ngủ là một loại thuốc có tác động trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương gây ức chế khi được sử dụng đúng liều lượng. Thuốc mê sau khi được đưa vào cơ thể sẽ làm người bệnh mất đi cảm giác, ý thức và phản xa tạm thời nhưng không ảnh hưởng tới các cơ quan chức năng khác của cơ thể như hô hấp, tuần hoàn,…

Thuốc mê
Hình ảnh thuốc mê

Đa phần các loại thuốc mê đều mang trong mình độc tính nên mỗi loại đều có một liều lượng sử dụng tối đa. Nếu sử dụng liều lượng vượt mức cho phép có thể gây nên ngộ độc nhưng ngược lại, khi sử dụng liều quá thấp hay không đủ liều thì sẽ không thể gây mê cho bệnh nhân. Do đó liều lượng phù hợp với mỗi người chỉ có bác sĩ mới có thể tính toán và biết nên sử dụng bao nhiêu là vừa đủ để thuốc mê có tác dụng mà không gây hại cho người sử dụng.

Phân loại các loại thuốc mê

Thành phần chính của thuốc mê là sự tổng hợp của N2O và những dẫn xuất của hoạt chất ether như Sevoflurane, desflurane,…

Thuốc mê chủ yếu được chia thành hai nhóm chính như sau:

  • Thuốc mê đường hô hấp: Thuốc có thành phần chính là Isoflurane, Ethyl Ether,… Đây là thuốc mê thuộc thể khí, thể lỏng và được người bệnh hấp thu vào cơ thể thông qua đường hô hấp. Sau khi người bệnh hít phải hơi mê thì thuốc sẽ đi qua phế nang để vào máu và gây ra tác dụng từ an thần cho tới gây mê toàn thân.
  • Thuốc mê đường tĩnh mạch: Có thành phần chủ yếu là Propofol, thiopental,… và được đưa thẳng tới máu bằng cách tiêm vào tĩnh mạch. Nhóm thuốc mê này thường được sử dụng nhiều nhất vì gây ngủ nhanh, ít tác dụng phụ và quá trình gây mê khá dễ chịu.
thuốc mê
Thuốc mê đường tĩnh mạch thường kết hợp dùng các thuốc bổ trợ khác trong quá trình gây mê

Thuốc mê ngủ có tác dụng gì?

Thuốc mê dù được hấp thụ bằng đường tĩnh mạch hay hô hấp cũng đều sẽ đi vào máu và tới hệ thần kinh trung ương để truyền tín hiệu buồn ngủ, thư giãn, an thần tới các cơ quan trong cơ thể. Thuốc mê thường được dùng nhiều nhất với công dụng giảm thiểu các cơn đau trong quá trình chữa trị bệnh hoặc phẫu thuật. Ngoài ra nó còn có tác dụng đem lại giấc ngủ ngon cho những người bị mất ngủ lâu ngày vì căng thẳng, lo âu, áp lực hay ảnh hưởng từ các bệnh lý khác.

Người bệnh sau khi sử dụng thuốc mê sẽ trải qua 4 giai đoạn sau:

  • Giai đoạn giảm đau: Lúc này bệnh nhân vẫn còn tỉnh táo, các cơn đau bắt đầu giảm dần và bắt đầu cảm thấy buồn ngủ
  • Giai đoạn kích thích: Bệnh nhân mất dần ý thức và có thể rơi vào trạng thái giãy giụa, nước bọt tiết liên tục và buồn nôn vì sự ức chế của vỏ não
  • Giai đoạn phẫu thuật: Ở giai đoạn này, bệnh nhân đã hoàn toàn mất ý thức và phản xạ, mắt nhắm lại và ngừng cử động đồng thời hô hấp cũng nông dần
  • Giai đoạn liệt hành tủy: Bệnh nhân có thể bị gây ức chế hô hấp và vận mạch ở hành tủy khiến tìm ngừng đập và ngừng hô hấp. Khi đó tính mạng của bệnh nhân sẽ gặp nguy hiểm, có thể dẫn tới tử vong chỉ sau 3 – 4 phút.

Đó chính là lý do vì sao khi sử dụng thuốc mê ngủ thì liều lượng chính xác là yếu tố quan trọng nhất. Nếu sử dụng thuốc vời liều lượng phù hợp thì sau khi ngừng sử dụng các tác dụng ức chế sẽ dần biến mất và các cơ quan chắc năng được phục hồi. Ngược lại, nếu xảy ra sai sót với liều lượng thuốc mê sử dụng thì người bệnh sẽ tử vong rất nhanh chóng.

Khi nào có thể sử dụng thuốc mê

  • Trẻ nhỏ hay cựa quậy, không chịu nằm yên khi chữa trị
  • Những người quá lo lắng, không thể tự thư giãn thả lỏng cơ thể để hợp tác với bác sĩ
  • Các cuộc phẫu thuật dự kiến sẽ mất nhiều thời gian và nhiều máu của người bệnh
  • Giảm thiểu các cơn đau khi phẫu thuật hoặc điều trị các bệnh lý
  • Mất ngủ, khó ngủ trong thời gian dài vì stress, áp lực trong công việc và cuộc sống

Tác dụng phụ của thuốc ngủ mê

Dưới đây là một số tác dụng phụ không mong muốn của thuốc ngủ mê mà bệnh nhân có thể gặp phải

Triệu chứng ngắn hạn

1. Buồn nôn/nôn

Đây là triệu chứng phổ biến nhất sau khi gây mê mà người bệnh dễ dàng gặp phải. Bạn sẽ phải đối mặt với tình trạng này trong khoảng từ 1 – 2 ngày và bác sĩ sẽ kê các loại thuốc chống nôn trong trường hợp cần thiết.

2. Đau họng hoặc khàn giọng

Trong khi phẫu thuật, các bác sĩ thường đặt các ống thở giúp bệnh nhân để thở dễ dàng hơn và gây nên khó thở hoặc khàn giọng sau các cuộc phẫu thuật. Vấn đề này không thể phòng tránh nhưng các viên ngậm có thể làm giảm thiểu các triệu chứng này.

3. Khô miệng

Nguyên nhân của khô miệng là do bệnh nhân phải mở miệng liên tục trong phẫu thuật để thở bằng ống thở. Tác dụng phụ này sẽ nhanh chóng chấm dứt ngay sau khi người bệnh có thể ăn uống lại bình thường.

4. Buồn ngủ

Thành phần của thuốc gây mê có tác dụng tạo giấc ngủ mê cho người dùng nên sau khi dùng thuốc bạn sẽ cảm thấy buồn ngủ nhiều hơn. Về cơ bản tác dụng phụ này không cần lo ngại, bạn sẽ cảm thấy khỏe khắn và thoải mái hơn sau giấc ngủ dài

5. Run, lạnh

Đây là những phản ứng hoàn toàn tự nhiên của cơ thể với thuốc. Khi sử dụng thuốc mê trong phẫu thuật thì thân nhiệt của bệnh nhân sẽ giảm xuống và cảm thấy run, lạnh sau khi tỉnh dậy. Triệu chứng này sẽ kéo dài vài phút cho tới vài giờ và sẽ kết thúc khi thuốc được đào thải ra khỏi cơ thể, trong lúc đó người bệnh có thể dùng chăn để ủ ấm mình

thuốc mê
Buồn ngủ là tác dụng phụ phổ biến sau khi sử dụng thuốc ngủ mê

6. Ngứa

Đây cũng là một trong những dấu hiệu phổ biến khi sử dụng thuốc mê ngủ do trong phẫu thuật có sử dụng tới một nhóm thuốc là morphine. Trong trường hợp quá khó chịu bạn có thể nói với bác sĩ để có cách khắc phục vấn đề này.

7. Đau cơ

Nguyên nhân là do phải nằm yên một tư thế khi thực hiện phẫu thuật cộng với tác dụng phụ của thuốc dẫn đến đau nhức, mỏi cơ. Trong trường hợp này bác sĩ có thể kê cho người bệnh một số thuốc đễ giãn cơ bắp do đó bệnh nhân không cần quá lo lắng.

Triệu chứng dài hạn

1. Mê sảng

Tình trạng này có thể khiến người bệnh khó tập trung ghi nhớ, mất phương hướng, ảnh hưởng khá nhiều đến cuộc sống thường ngày. Tùy vào từng cơ địa nhưng thường tác dụng này sẽ biến mất sau khoảng 1 tuần.

2. Rối loạn chức năng nhận thức

Đây là tác dụng phụ nghiêm trọng mà thuốc mê có thể gây ra cho người dùng. Trong một số trường hợp, các loại thuốc ngủ mê sẽ khiến bệnh nhân phải đối mặt với việc nhận thức bị suy giảm và gặp các vấn đề về trí nhớ. Đặc biệt, nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, những người trên 60 tuổi sẽ rất dễ gặp tác dụng phụ này sau khi sử dụng các loại thuốc mê ngủ.

Ngoài ra, thuốc bạn sử dụng thuốc mê không đúng cách với công dụng để cải thiện tình trạng mất ngủ bạn sẽ gặp phải các tình trạng sau đây:

  • Dễ gặp phải hiện tượng mộng du
  • Không tỉnh táo, kéo tập trung vào ban ngày
  • Cơ thể mệt mỏi, dù đã ngủ nhiều nhưng vẫn luôn rơi vào trạng thái buồn ngủ, ngủ gà ngủ gật
  • Ngủ không ngon, không sâu giấc
  • Mất cân bằng trong cuộc sống, bị lạm dụng hoặc phụ thuộc vào thuốc mê ngủ
  • Nếu bị các bệnh về tiểu đường, đột quỵ, huyết áp cao hay tim, phổi,… sẽ làm tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm khi sử dụng thuốc ngủ mê

Top 4 loại thuốc mê phổ biến nhất hiện nay

Một số loại thuốc mê mà người dùng có thể tham khảo:

1. Thuốc mê Isoflurane

Sản phẩm Isoflurane là thuốc gây mê toàn thân qua đường hô hấp. Thuốc không màu, có mùi hắc nhẹ và không có chất phụ gia hay chất bảo quản. Sản phẩm được đóng gói dưới dạng lỏng, dễ bay hơi và không bắt lửa.

thuốc mê
Thuốc Mê Isoflurane

Công dụng

  • Giúp người bệnh nhanh chóng chìm vào giấc ngủ chỉ sau 30 giây hít phải hơi mê
  • Khởi mê và duy trì trạng thái hôn mê cho người bệnh
  • Giảm các cơn đau co thắt phế quản cho người bị hen suyễn

Cách sử dụng

Khởi mê

  • Sử dụng bắt đầu với nồng độ 0,5%, với nồng độ từ 1,5 – 3% thường sẽ gây mê trong các cuộc phẫu thuật kéo dài 7 – 10 phút
  • Trước khi sử dụng thuốc ngủ mê Isoflurane thì bạn nên dùng thêm thuốc thuộc nhóm barbiturat có tác dụng ngắn hoặc các thuốc midazolam, etomidat để khởi mê tĩnh mạch

Duy trì mê

  • Trong giai đoạn này, nồng độ của thuốc nên ở mức 1 – 2,5% sử dụng kèm protoxid nitơ và oxygen
  • Nếu sử dụng mình oxygen và Isoflurane: Tăng nồng độ lên 1,5 – 3,5%

Giá bán tham khảo

Sản phẩm được bán với giá khoảng 2.450.000 VNĐ/chai 100ml

2. Thuốc mê tĩnh mạch Etomidate

Thuốc mê Etomidate là thuốc được hấp thu vào cơ thể bằng cách tiêm qua đường tĩnh mạch và chỉ có hiệu quả trong thời gian ngắn từ 7 – 10 phút. Sản phẩm được sử dụng nhiều nhất trong cấp cứu. Thuốc không có tác dụng giảm đau do đó khi sử dụng thường được kết hợp cùng những loại thuốc khác.

Thuốc mê
Thuốc mê ngủ Etomidate

Công dụng

  • Gây mê nhanh chóng trong các cuộc phẫu thuật nhỏ
  • Sử dụng cho các bệnh nhân sau khi phẫu thuật não để kiểm tra lời nói và trí nhớ của họ
  • Gây mê toàn thân khi phải thực hiện phẫu thuật cố định các khớp chân bị trật,…

Cách sử dụng

  • Đối với người lớn: Chỉ sử dụng với liều lượng 0,3mg/kg
  • Đối với trẻ em: Tiêm 1 lần duy nhất với nồng độ 0,15 – 0,2mg

Giá bán tham khảo

Sản phẩm có giá khoảng 500.000 VNĐ/lọ 10ml

3. Thuốc mê Ketamine

Thuốc mê ngủ Ketamaine có thể đường dùng để tiêm vào tĩnh mạch, một số loại Ketamaine HCL khác lại được dùng qua đường xịt hoặc đường uống

Thuốc mê
Thuốc mê ngủ Ketamine

Công dụng

  • Khởi mê, duy trì trạng thái hôn mê giúp người bệnh tránh khỏi các cơn đau trong quá trình phẫu thuật
  • Thường được dùng với những đối tượng ó huyết áp thấp, lượng tuần hoàn kém

Cách sử dụng

Khởi mê

  • Sử dụng khoảng 1 – 3mg/kg trọng lượng

Duy trì mê

  • Nếu bệnh nhân có dấu hiệu tỉnh lại thì tiêm những liều thấp khoảng 20 – 25% so với lần tiêm đầu

Giá bán tham khảo

Thuốc hiện nay được bán với giá khoảng 500.000VNĐ/chai 500mg

4. Thuốc ngủ mê Halothane

Thuốc ngủ mê Halothane thường được sử dụng cả trong các cuộc phẫu thuật thời gian ngắn và thời gian dài. Thuốc có tác dụng khá nhanh, hiệu quả chỉ sao 30 giây kể từ khi bệnh nhân hít phải hơi mê.

thuốc mê
Thuốc ngủ mê Halothane

Công dụng

  • Gây mê bằng đường hô hấp giúp người dùng dễ ngủ, khi tỉnh dậy cảm thấy khỏe khoắn, giảm thiểu mệt mỏi
  • Sử dụng khi tiến hành phẫu thuật

Cách sử dụng

Trong quá trình sử dụng thuốc mê Halothane nên kết hợp cùng các loại thuốc Oxygen và N2O để tăng hiệu quả.

  • Khởi mê: Nên dùng với liều lượng từ 1 – 2,5% với lưu lượng 8lit/phút
  • Duy trì mê: Sử dụng nồng độ từ 0,5 – 1,5%

Ngoài ra, nếu dùng thuốc với oxy đơn thuần thì nồng độ khuyến khích từ 4 – 5% và khi kết hợp Halothane với  thuốc Fentanyl thì nồng độ của thuốc nên ở trong khoảng là 0,5 – 2%.

Giá bán tham khảo

Sản phẩm được bán với giả khoảng 1.300.000 VND/chai 100ml

Một số lưu ý khi sử dụng thuốc mê ngủ

Để không ảnh hưởng tới sức khỏe, một số lưu ý mà người dùng cần nắm rõ trước khi sử dụng thuốc mê là:

  • Thông báo cho bác sĩ về tất cả các thông tin liên quan đến tình trạng sức khỏe cũng như các loại thuốc bạn đang sử dụng hoặc bị dị ứng
  • Trước khi sử dụng các loại thuốc mê thì người bệnh tuyệt đối không sử dụng các đồ uống có cồn như bia, rượu,… trong vòng 24h
  • Không sử dụng thuốc mê tùy tiện, bắt buộc phải có sự tham khảo hoặc chỉ định của bác sĩ
  • Nói không với thuốc lá trong vòng 6 tuần trước khi phải thực hiện phẫu thuật dùng thuốc gây mê
  • Bảo quản thuốc ở nhiệt độ phòng (dưới 30 độ C), ở nơi khô ráo, thoáng mát
  • Để hộp thuốc thẳng đứng, không để trong tủ lạnh hay nhà tắm
  • Không sử dụng cho những người bị dị ứng, có tiền sử mẫn cảm với thành phần nào trong thuốc
  • Nếu sử dụng thuốc tại nhà, sau khi dùng thấy có bất cứ dấu hiệu nào bất thường phải thông báo cho bác sĩ ngay lập tức

Trên đây là những thông tin về thuốc mê mà Miomed Việt Nam muốn gửi đến các bạn. Hy vọng bài viết này giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn về các loại thuốc mê ngủ. Thuốc mê có thể gây ảnh hưởng tới tính mạng do đó bạn cần cẩn thận với loại thuốc này, không nên tự sử dụng tại nhà mà cần có sự tham vấn ý kiến từ các bác sĩ chuyên môn.

Xem thêm:

Thuốc Mê Có Tác Dụng Mấy Tiếng? Sau Bao Lâu Thì Hết Tác Dụng

Top 10 Thuốc Mê Cực Mạnh Giá Rẻ Chất Lượng Nhất Hiện Nay

Top 8 Thuốc Mê Chính Hãng Giá Tốt Được Tin Dùng Hiện Nay

Cùng chuyên mục

BÌNH LUẬN (0)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Ẩn