Thuốc Gây Mê Đường Hô Hấp: Đặc Điểm, Tác Dụng Và Phân Loại

Thuốc gây mê qua đường hô hấp là gì? Loại thuốc này chứa những đặc điểm ra sao? Tác dụng mà chúng mang lại thế nào? Thuốc gây mê qua đường hô hấp có những loại gì? Để tìm câu trả lời cho những câu hỏi này, bạn hãy cùng Miomed Việt Nam tìm hiểu thông qua bài viết sau đây nhé!

Thuốc gây mê đường hô hấp là thuốc gì?

Thuốc gây mê đường hô hấp là những loại thuốc được sử dụng để đưa vào cơ thể người bệnh trong suốt quá trình tiến hành phương pháp gây mê hô hấp. Các loại thuốc này sẽ là thuốc mê dạng hơi (khí), và một số thuốc ở thể lỏng bay hơi.

Trong quá trình gây mê thì thuốc sẽ theo mũi người bệnh đi vào phổi, lan truyền vào các tế bào máu và kích ứng lên hệ thần kinh trung ương. Việc này sẽ làm cho người bệnh dần rơi vào trạng thái hôn mê sâu (không biết gì).

Ngoài ra, người ta đã nghiên cứu được rằng, bạn có thể sử dụng các loại thuốc gây mê đường hô hấp để điều trị các tình trạng mất ngủ. Vì loại thuốc này có khả năng giúp an thần, giãn cơ. Tuy nhiên, không được dùng quá nhiều (không quá 3 lần), nếu không chúng có thể gây tổn hại đến sức khỏe.

Thuốc gây mê đường hô hấp sẽ ở dạng khí và lỏng bay hơi
Thuốc gây mê đường hô hấp sẽ ở dạng khí và lỏng bay hơi

Đặc điểm thuốc mê đường hô hấp

Thuốc gây mê đường hô hấp hầu hết ở dạng khí và dung dịch lỏng dễ bay hơi nên chúng thường phát huy tác dụng nhanh chóng. Đặc điểm thuốc mê đường hô hấp cho tác dụng nhanh chỉ trong thời gian ngắn, nồng độ thuốc tại hệ thần kinh trung ương đạt mức tối đa, thì người bệnh nhanh chóng rơi vào hôn mê. Thông thường trong quy trình gây mê thì loại thuốc này được dùng cho bước khởi mê.

Quá trình tác động của thuốc mê lên phổi lệ thuộc phần lớn nồng độ thuốc. Còn sự tác động của thuốc gây mê đường hô hấp vào máu, thì dựa nhiều vào độ chênh lệch nồng độ tại hai nơi là phổi và máu. Ngoài ra, khả năng thấm tại màng phế nang cùng sự hòa tan của thuốc hòa vào máu cũng khá quan trọng.

Phần lớn các loại thuốc mê đường hô hấp sẽ được đào thải ra ngoài bằng gan và thận. Trong quá trình đó chúng có thể gây tổn hại đến 2 cơ quan này. Đồng thời, nếu ai đang mắc những bệnh liên quan đến gan và thận thì thời gian đào thải thuốc mê sẽ khá lâu. Bên cạnh đó, thuốc mê đường hô hấp còn được loại bỏ ra ngoài qua đường hô hấp, tuyến mồ hôi,…

Có thể bạn quan tâm: Quy trình gây mê

Phân loại các thuốc gây mê đường hô hấp

1. Thuốc gây mê đường hô hấp Ether

Thuốc gây mê đường hô hấp Ether đặc trưng là dung dịch lỏng không màu, không thể hoàn tan được với nước và không chứa những mùi gây khó chịu cho người bệnh. Quá trình gây mê bởi Ether có độ an toàn cao, không gây ảnh hưởng đến tim.

Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng loại thuốc này có thể gây ra cháy nổ, và ánh sáng từ Ether có nguy cơ cao chuyển qua Peroxyd Ethyl, chúng rất độc. Bên cạnh đó, loại thuốc này cũng có thể tạo ra nhiều đờm ở người bệnh, gây ra triệu chứng nôn ói và co thắt tại thanh quản.

Cũng vì Ether còn ẩn chứa nhiều nhược điểm nguy hiểm, nên loại thuốc này hiện nay rất ít được sử dụng. Chúng thường được dùng cho những lần gây mê ngắn (không quá 90 phút). Đồng thời, kết hợp Ether với những loại thuốc khác để hàm lượng được dùng ít đi.

2. Thuốc gây mê Halothan

Khi nhắc đến các loại thuốc gây mê đường hô hấp thì không thể bỏ qua Halothan. Đây là loại thuốc được điều chế ở thể lỏng không có màu, nó dễ dàng bay hơi được, không chứa những mùi hương khó chịu và khó tan trong nước.

Ưu điểm nổi bật của loại thuốc này là nó không gây cháy nổ như Ether trong quá trình gây mê. Tác dụng mà Halothan mang lại rất mạnh, thời gian để người bệnh tỉnh lại sau cơn mê khá nhanh (không quá 1 tiếng đồng hồ). Loại thuốc này không tạo ra kích ứng hô hấp, hạn chế tối đa khả năng tiết dịch và có công dụng giãn cơ rất tốt.

Tuy nhiên, mức độ giảm đau và hỗ trợ an thần từ Halothan cho người bệnh khá thấp. Do đó, nếu có sử dụng loại thuốc này, bác sĩ thường kết hợp chung với nhiều loại thuốc khác.

Halothan không gây cháy nổ trong quá trình sử dụng
Halothan không gây cháy nổ trong quá trình sử dụng

3. Thuốc gây mê đường hô hấp Enfluran

Một trong những loại thuốc mê dùng trong phương pháp gây mê hô hấp được sử dụng nhiều là Enfluran. Nó được sản xuất dưới dạng dung dịch lỏng, dễ dàng bay hơi, không thể hòa tan bằng nước và không chứa mùi hương lạ. Trong quá trình phẫu thuật cũng không tạo ra cháy nổ nguy hiểm.

Enfluran gây mê rất tốt, duy trì thời gian gây mê lâu, quá trình hồi tỉnh sau gây mê diễn ra nhanh. Sử dụng loại thuốc này ít gây ảnh hưởng đến gan và thận, chỉ khi dùng quá nhiều mới gây nhiễm độc. Đồng thời, nó giúp giãn cơ tốt, hạn chế tối đa mức độ gây nguy hiểm cho hệ hô hấp.

Tuy nhiên, trong những cuộc phẫu thuật dài, nếu chỉ sử dụng duy nhất Enfluran để gây mê, thì có thể khiến nhịp tim thay đổi đột ngột, tạo ra suy hô hấp và suy tuần hoàn. Bên cạnh đó, sẽ làm bệnh nhân rơi vào tình trạng nôn ói.

4. Thuốc gây mê đường hô hấp Isofluran

Loại thuốc gây mê đường hô hấp được sử dụng nhiều hiện nay phải kể đến Isofluran. Loại thuốc này có tác dụng gây mê nhanh chóng, trong thời gian ngắn bệnh nhân sẽ rơi vào trạng thái hôn mê sâu. Isofluran có thể kéo dài khả năng tuần hoàn tim mạch và hỗ trợ giãn cơ tốt.

Thuốc gây mê Isofluran gây tác động đến gan với tỉ lệ rất thấp. Đồng thời, hiện tượng loạn nhịp tim cũng rất khó xảy ra khi dùng loại thuốc này. Tuy nhiên, nhược điểm lớn mà Isofluran mang lại là khiến quá trình sinh trở nên dài hơn và khiến người mẹ chảy máu nhiều sau sinh.

Bên cạnh đó, yếu tố về nồng độ thuốc rất quan trọng. Nếu trong quá trình dùng, sử dụng nồng độ thuốc gây mê đường hô hấp Isofluran cao sẽ làm suy hô hấp và người bệnh sẽ hạ huyết áp đột ngột.

Isofluran có thể kéo dài khả năng tuần hoàn tim mạch
Isofluran có thể kéo dài khả năng tuần hoàn tim mạch

Tác dụng của thuốc mang lại

Thuốc mê đường hô hấp đem đến nhiều tác dụng mà bạn không ngờ đến, sau đây là những công dụng của loại thuốc mê này:

  • Khả năng gây mê: Tác dụng đầu tiên của thuốc mê phải kể đến là sự gây mê cho người bệnh. Mức độ nhiều hay ít còn tùy thuộc vào liều lượng, loại thuốc và thể trạng mỗi người.
  • Tác động lên hệ hô hấp: Phần lớn thuốc mê dùng trong phương pháp gây mê hô hấp sẽ tác động đến hệ hô hấp trong nhiều mức độ. Một trong số những loại thuốc mê dành riêng cho phương pháp này, gây ức chế nhiều nhất là: Isoflurane và Enfluran.
  • Phát huy công dụng tại não: Hạn chế sự chuyển hóa tại não bệnh nhân, hỗ trợ quá trình lưu thông máu cho não, bổ sung áp lực lên não bộ người bệnh.
  • Tác động đến tim mạch: Các thuốc mê hô hấp sẽ gây ức chế tim, giúp giãn mạch, đồng thời khiến huyết áp giảm. Bên cạnh đó, chúng còn hỗ trợ tăng cường nhịp tim nhờ vào quá trình phản xạ cường giao cảm.
  • Phát huy tác dụng lên các cơ: Phần lớn những loại thuốc mê dùng trong gây mê đều có tác dụng hỗ trợ giãn cơ.
  • Tác động đến thận: Đa số các loại thuốc mê sẽ hạn chế khả năng lọc cầu thận, đồng thời giảm lưu lượng máu đi đến thận.
Tác dụng phải kể đến đầu tiên ở các loại thuốc mê đường hô hấp là có công dụng gây mê nhanh chóng
Tác dụng phải kể đến đầu tiên ở các loại thuốc mê đường hô hấp là có công dụng gây mê nhanh chóng

Chỉ định dùng thuốc

Thuốc mê đường hô hấp được sử dụng trong một số trường hợp nhất định:

  • Được sử dụng để kéo dài thời gian gây mê trong các cuộc phẫu thuật (liều lượng và loại thuốc sẽ được bác sĩ chỉ định riêng cho từng đối tượng).
  • Dùng cho một số mục đích gây mê ngoại trú: Hỗ trợ an thần, điều trị mất ngủ,…
  • Thuốc mê dùng trong phương pháp gây mê hô hấp đa phần sử dụng trong giai đoạn khởi mê.

Chống chỉ định khi dùng thuốc gây mê đường hô hấp

Những đối tượng thuộc một trong các trường hợp sau, tuyệt đối không được dùng các loại thuốc mê đường hô hấp:

  • Những trường hợp đã xảy ra tác dụng phụ, biến chứng khi sử dụng loại thuốc này trước đây, đặc biệt là bị sốt cao ác tính.
  • Những bệnh nhân có dị ứng với các thành phần có trong thuốc mê
  • Người bệnh có tình trạng vàng da, mắc bệnh gan, trụy tim
  • Những phụ nữ đang trong giai đoạn mang thai dưới 6 tháng, hoặc đang trong thời kỳ cho con bú
  • Bệnh nhân từng bị rối loạn chuyển hóa Porphyrin
  • Đối tượng thường xuyên bị tăng áp lực tại nội sọ
Những bà bầu mang thai dưới 5 tháng là một trong những đối tượng chống chỉ định không được sử dụng thuốc
Những bà bầu mang thai dưới 5 tháng là một trong những đối tượng chống chỉ định không được sử dụng thuốc

Một số tác dụng phụ từ thuốc gây mê đường hô hấp

Tương tự nhiều loại thuốc gây mê khác, thì các thuốc gây mê đường hô hấp cũng có thể gây ra nhiều tác dụng phụ không mong muốn:

  • Bệnh nhân sau gây mê sẽ có cảm giác lạnh và cơ thể run rẩy
  • Người bệnh có cảm giác buồn nôn, muốn ói
  • Một số đối tượng sẽ xuất hiện ho, nấc nhiều lần
  • Người bệnh bị rối loạn nhịp tim, tim đập nhanh, phế quản co thắt, huyết áp thay đổi
  • Gây suy hô hấp, tác động lên hệ thần kinh
  • Một số trường hợp nguy hiểm sẽ khiến bệnh nhân mất đi ý thức

Một số câu hỏi liên quan khi dùng thuốc

1. Sử dụng các loại thuốc gây mê đường hô hấp có an toàn không?

Các loại thuốc gây mê đường hô hấp có độ an toàn khá cao, nếu được dùng đúng liều lượng và đúng loại thuốc phù hợp với bệnh nhân. Nếu cuộc phẫu thuật của bạn được gây mê bằng phương pháp hô hấp thì hãy an tâm. Vì trong suốt quá trình tiến hành gây mê, bạn sẽ được bác sĩ theo dõi và xử lý kịp thời những rủi ro có thể xảy ra.

2. Thuốc gây mê đường hô hấp phải đảm bảo các đặc điểm gì?

Thuốc gây mê đường hô hấp nói riêng và các loại thuốc gây mê khác nói chung, để được đánh giá là tốt thì cần chứa những tính chất sau:

  • Thuốc phải có tác dụng gây mê phù hợp với tính chất cuộc phẫu thuật (tiểu phẫu hoặc đại phẫu)
  • Thời gian gây mê phải đảm bảo xuyên suốt quá trình phẫu thuật
  • Thời gian để bệnh nhân rơi vào trạng thái hôn mê sâu phải nhanh, quá trình hồi tỉnh nhanh và ít ảnh hưởng đến tinh thần người bệnh
  • Không gây tác hại đến hệ hô hấp, tuần hoàn cũng như các cơ quan khác trong cơ thể bệnh nhân
  • Mức độ giãn cơ phù hợp
  • Đặc biệt, với những loại thuốc gây mê đường hô hấp có nguy cơ gây cháy nổ cao. Vì vậy, khả năng gây cháy nổ phải được đảm bảo trong quá trình gây mê.
Luôn có nhiều thắc mắc xung quanh việc dùng các loại thuốc gây mê đường hô hấp
Luôn có nhiều thắc mắc xung quanh việc dùng các loại thuốc gây mê đường hô hấp

Bài viết trên cung cấp cho bạn những thông tin cơ bản về các loại thuốc gây mê đường hô hấp. Miomed Việt Nam hy vọng qua bài viết này, bạn có thể bổ sung cho bản thân thêm nhiều kiến thức bổ ích. Để quá trình gây mê diễn ra an toàn, trước các cuộc phẫu thuật bạn nên hợp tác cùng bác sĩ để khai báo rõ ràng, chính xác các thông tin cần thiết nhé!

Xem thêm:

Gây Mê Nội Khí Quản Là Gì? Khi Nào Cần Thực Hiện Loại Này

Gây Mê Tĩnh Mạch Những Điều Bạn Cần Biết Về Phương Pháp Này

Quá Trình Gây Mê Toàn Thân Như Thế Nào? Những Điều Cần Biết

Cùng chuyên mục

BÌNH LUẬN (0)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Ẩn