Gây Mê Khi Sinh Mổ Cần Lưu Ý Những Vấn Đề Gì Đối Với Mẹ Bầu

Gây mê khi sinh mổ luôn là vấn đề quan tâm hàng đầu của thai phụ để chuẩn bị chào đón thiên thần nhỏ của mình. Tuy nhiên, gây mê khi sinh mổ có tác hại gì? Có bao nhiêu kỹ thuật gây mê được dùng khi sinh mổ? là những câu hỏi khiến thai phụ không khỏi đau đầu. Để trả lời cho câu hỏi này, hãy cùng Miomed Việt Nam tìm hiểu qua bài viết sau để có thể nắm được những thông tin quan trọng khi gây mê sinh mổ.

Gây mê khi sinh mổ là gì?

Có rất nhiều nguyên nhân khiến các thai phụ không thể sinh thường, nên sẽ áp dụng thủ thuật sinh mổ để lấy em bé ra từ trong bụng mẹ. Gây mê khi sinh mổ là áp dụng các kỹ thuật gây mê như: gây mê toàn thân, gây mê tủy sống, gây tê ngoài màng cứng.

Tùy theo tình trạng sức khỏe của thai phụ mà bác sĩ lựa chọn thủ thuật gây mê phù hợp, giúp giảm đau cho thai phụ trong các ca phẫu thuật. Đây là các phương pháp sinh con an toàn, hiệu quả và hiện đại nhất. Tuy nhiên, gây mê khi sinh mổ cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ về sức khỏe cho thai phụ.

Những nguyên tắc khi gây mê sinh mổ

Để đảm bảo sức khỏe cho mẹ và bé trong trường hợp gây mê khi sinh con, dưới đây là một số nguyên tắc gây mê sinh con mà bạn nên lưu ý:

  • Không ăn uống bất kỳ thứ gì trong vòng 24 giờ trước khi bắt đầu phẫu thuật lấy em bé (có thể uống nước lọc).
  • Ưu tiên gây mê vùng, so với gây mê toàn thân gây mê vùng hạn chế nhiều nguy cơ về sức khỏe hơn
  • Đánh giá những nguy cơ về sức khỏe, khó khăn trước khi phẫu thuật và kiểm tra đường hô hấp trước khi đặt ống nội khí quản cho thai phụ có chỉ định sinh mổ thông qua thang đo và chỉ số đánh giá, để có thể giảm thiểu được những rủi ro.
  • Nên dùng thuốc trung hòa acid dạ dày để ngăn ngừa nguy cơ trào ngược dịch dạ dày vào đường thở trong và sau cuộc phẫu thuật
  • Trường hợp gây mê toàn thân cần thực hiện thủ thực Sellick gây mê dạ dày đầy nhằm hạn chế tình trạng trào dịch dạ dày qua thực quản dẫn đến tình trạng viêm phổi hít.
  • Theo dõi chỉ số sinh tồn chặt chẽ khi gây mê, đảm bảo duy trì huyết động của thai phụ, cũng như quá trình tuần hoàn rau thai bằng cách hạ huyết áp ở những sản phụ cao huyết áp. Cho sản phụ nằm nghiêng sang trái để khắc phục trường hợp chèn ép tĩnh mạch dưới gây hạ huyết áp khi gây mê mổ lấy thai.
  • Nên dùng kháng sinh dự phòng hoặc các loại kháng sinh khác phù hợp với cơ thể để ngăn chặn tình trạng nhiễm khuẩn.
  • Đảm bảo duy trì các cơn co tử cung của sản phụ trong suốt quá trình phẫu thuật

Các kỹ thuật gây mê sinh mổ

Tùy theo tình trạng sức khỏe cũng sản phụ, cũng như độ lớn của thai nhi mà bác sĩ chỉ định cách gây mê phù hợp. Gây mê khi sinh mổ thường được áp dụng các kỹ thuật gây mê vùng (gây mê tủy sống, gây tê ngoài màng cứng) và gây mê toàn thân:

Gây mê tủy sống

Gây mê tủy sống thường được áp dụng cho sản phụ trong các ca phẫu thuật lấy thai. Lúc này bác sĩ gây mê sẽ tiến hành tiêm thuốc gây mê vào tủy sống khiến cho sản phụ sẽ không cảm thấy đau đớn ở nửa thân dưới. So với gây mê toàn thân thì phương pháp này có nhiều ưu điểm hơn, sản phụ vẫn còn tỉnh táo, vẫn cảm nhận được suốt quá trình bác sĩ mổ lấy em bé ra chỉ không có cảm giác đau. Đây cũng là một kỹ thuật gây mê khi sinh mổ an toàn và giảm thiểu được nhiều nguy cơ về sức khỏe cho mẹ và bé.

Ưu điểm

Kỹ thuật gây tê tủy sống thường được lựa chọn trong các ca phẫu thuật sinh mổ bởi những ưu điểm sau:

  • Thời gian gây tê nhanh chóng, chỉ sau vài phút thuốc sẽ bắt đầu phát huy tác dụng
  • Phương pháp gây mê đơn giản, an toàn và hạn chế về tác dụng phụ có thể xảy ra
  • So với các kỹ thuật gây mê khác, gây tê tủy sống tiết kiệm chi phí hơn
  • Bệnh nhân vẫn còn ý thức, có thể bắt được khoảnh khắc quan trọng khi em bé chào đời
  • Ít sử dụng thuốc gây mê hơn, sản phụ hồi phục nhanh sau phẫu thuật

Nhược điểm

Bên cạnh những ưu điểm gây mê tủy sống cũng tồn tại những bất lợi sau:

  • Có thể gây tụt huyết áp, mạch đập không ổn định do kỹ thuật này gây ức chế giao cảm hơn kỹ thuật gây tê ngoài màng cứng.
  • Dẫn đến một số tác dụng phụ như: cảm thấy buồn nôn, khó thở, mệt mỏi, thậm chí là suy hô hấp ở sản phụ.
  • Gây mê tủy sống không nên áp dụng cho những sản phụ có triệu chứng rối loạn đông máu, đang trong quá trình dùng thuốc chống đông máu, bị nhiễm khuẩn huyết, suy thai cấp tính, sản phụ mắc bệnh sản phụ khoa nặng: rau bong non, tiền sản giật, sản giật,..
Gây tê tủy sống thường được lựa chọn trong các ca phẫu thuật lấy thai bởi mức độ an toàn cao và ít gây tác dụng phụ.
Gây tê tủy sống thường được lựa chọn trong các ca phẫu thuật lấy thai bởi mức độ an toàn cao và ít gây tác dụng phụ.

Quy trình thực hiện

Khi xác định thai phụ không thể sinh thường, bác sĩ sẽ tư vấn các thủ thuật gây mê và giải thích rõ nguyên nhân phải sinh mổ, cũng như những rủi ro về sức khỏe có thể xảy ra. Nếu được sự đồng ý từ gia đình bác sĩ sẽ tiến hành quy trình gây mê bao gồm:

  • Đầu tiên, bác sĩ gây mê sẽ tiến hành tiêm thuốc mê tại chỗ và thuốc giảm đau vào khu vực gần tủy sống của sản phụ, thuốc sẽ tác động đến hệ thần kinh gây tê những khu vực nhất định của cơ thể để giúp sản phụ không còn cảm giác đau đớn.
  • Tiếp theo, bác sĩ gây mê sẽ tiến hành tiêm thuốc mê vào tủy sống thông qua kim tiêm được đưa vào trước đó rồi rút kim tiêm ra khỏi cơ thể sản phụ. Lúc này, sản phụ có thể sẽ cảm thấy hơi nhói một chút, nhưng sẽ nhanh chóng khỏi.

Gây tê ngoài màng cứng

Thông thường gây tê ngoài màng cứng được sử dụng để giảm đau cho trường hợp sinh thường nhưng phải chuyển qua mổ do những thay đổi về sức khỏe của sản phụ và em bé trong bụng. Phương pháp gây tê này được tiến hành khi cổ tử cung của sản phụ bắt đầu mở từ 3-8 cm, cũng có tiến hành sớm hơn nếu cơn đau của sản phụ quá nhiều hoặc do tình trạng sức khỏe của bà bầu không tốt. Bên cạnh đó, cũng có thể thực hiện trễ hơn chỉ cần đảm bảo bé chưa xuống quá sâu trong khung chậu của sản phụ.

Ưu điểm

Gây mê ngoài màng cứng được nhiều sản phụ lựa chọn trong quá trình vượt cạn của mình bởi những lợi ích sau:

  • Kỹ thuật gây mê này chỉ được thực hiện khi bác sĩ chuyên khoa yêu cầu và không bắt buộc đối với sản phụ
  • Giảm đau đáng kể cho sản phụ chỉ sau 10 phút tiêm thuốc, thuốc phát huy tác dụng trong vòng 45 – 70 phút
  • Khả năng hồi phục của thai phụ nhanh hơn gây mê tủy sống
  • Giảm thiểu tối đa tác dụng phụ và an toàn tuyệt đối cho em bé
  • Sản phụ vẫn hoàn toàn tỉnh táo vẫn ý thức được toàn bộ quá trình sinh con
Gây tê ngoài màng cứng có công dụng giảm đau hiệu quả cho sản phụ và không ảnh hưởng đến sức khỏe của bé.
Gây tê ngoài màng cứng có công dụng giảm đau hiệu quả cho sản phụ và không ảnh hưởng đến sức khỏe của bé.

Nhược điểm

Gây mê ngoài màng cứng có cũng thể xảy những tác dụng phụ đối với mẹ như: giảm huyết áp dẫn đến mệt mỏi, khó chịu, ớn lạnh, run rẩy, ngứa, tê chân và gặp khó khăn khi đi vệ sinh.

Quy trình thực hiện

Gây mê ngoài màng cứng được tiến hành theo các bước sau:

  • Cho sản phụ nằm nghiêng, cuộn tròn người theo hoặc theo chỉ dẫn của bác sĩ
  • Kỹ thuật viên sẽ tiến hành sát trùng vùng gần gây tê, sau đó bác sĩ gây mê sẽ thực hiện đưa thuốc tê vào vùng lưng dưới của sản phụ thông qua kim tiêm.
  • Tiến hành đặt một ống truyền được luồn qua kim tiêm, sau đó rút kim và cố định lại ông thông
  • Bác sĩ sẽ tiêm thuốc thử nghiệm để xác định được vị trí ngoài màng cứng tại cột sống một cách chuẩn xác
  • Tiếp đến tiêm đầy đủ lượng thuốc tê nhất định vào vùng ngoài màng cứng, làm tê nửa thân dưới giúp sản phụ không có cảm giác đau đớn ở vùng lưng chậu.
  • Tiếp tục tiêm thuốc tê theo đúng kế hoạch đã được bác sĩ gây mê chuẩn bị trước đó. Ống thông sẽ được tháo khi sản phụ kết thúc quá trình sinh con.

Gây mê toàn thân

Gây mê toàn thân rất ít được bác sĩ lựa chọn dùng trong các ca phẫu thuật lấy em bé. Thường chỉ được áp dụng trong các trường hợp không thể gây tê vùng, cơ thể mẹ mẫn cảm với loại thuốc gây tê, sản phụ có bệnh lý về thai sản nặng, mẹ có tâm lý không ổn định hoặc trong các trường hợp mổ cấp cứu. Phương pháp gây mê này khiến cho sản phụ rơi vào trạng thái ngủ sâu, mất ý thức hoàn toàn cho đến khi thuốc hết tác dụng.

Ưu điểm

Gây mê toàn thân khi mổ đẻ có những ưu điểm cụ thể như sau:

  • Giảm căng thẳng lo âu cho những sản phụ tâm lý căng thẳng, lo lắng và sợ hãi trong lúc phẫu thuật
  • Hỗ trợ bác sĩ lấy thai một cách an toàn và nhanh chóng
  • Phòng ngừa biến chứng trào ngược dạ dày gây ra biến chứng viêm phổi hít
Gây mê toàn thân khi sinh mổ được áp dụng trong trong trường hợp cơ thể bệnh nhân không thể thích ứng với thuốc gây tê hay sản phụ có bệnh lý phụ sản nặng.
Gây mê toàn thân khi sinh mổ được áp dụng trong trong trường hợp cơ thể bệnh nhân không thể thích ứng với thuốc gây tê hay sản phụ có bệnh lý phụ sản nặng.

Nhược điểm

Gây mê toàn thân cũng có nhiều bất lợi mà bạn nên biết:

  • Mẹ sẽ không thể nhìn thấy khoảnh khắc quan trọng lúc con chào đời
  • Khả năng phục hồi chậm, có thể xảy ra tình trạng ngủ mê man do thuốc chưa hết tác dụng
  • Có thể xảy ra những tác dụng phụ như: mê sảng, đau lưng, tiểu khó, buồn nôn, đi đứng khó khăn, chóng mặt…

Quy trình thực hiện

Gây mê toàn thân chỉ áp dụng sinh mổ trong trường hợp đặc biệt được tiến hành như sau:

  • Đầu tiên bác sĩ gây mê tiến hành tiêm thuốc mê nhỏ giọt qua đường tĩnh mạch
  • Thuốc sẽ phát huy tác dụng sau 30 giây, sản phụ sẽ lập tức rơi vào trạng thái ngủ sâu, mất ý thức tạm thời, mất khả năng phản xạ tự nhiên.
  • Để duy trì trạng thái ngủ mê, bác sĩ sẽ cho thai phụ tiếp tục hít các chất khí gây mê
  • Bác sĩ gây mê sẽ tiếp tục kiểm soát suốt quá trình gây mê để đảm bảo bạn vẫn đang trong trạng thái ngủ sâu, cũng như theo dõi các chỉ số sinh tồn để ứng phó kịp thờ

Giảm đau và chăm sóc sức khỏe sau gây mê khi sinh mổ

Thực hiện các bước giảm đau và chăm sóc sức khỏe sau khi gây mê khi sinh mổ cho thai phụ đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi tình trạng sức khỏe của sản phụ. Dưới đây là những thông tin mà bạn có thể tham khảo:

Tại phòng phẫu thuật

  • Đặt catheter giảm đau khu vực mổ cho sản phụ
  • Dùng thuốc giảm đau: 200 – 240 ml Anaropin 0,2% + 8mg Dexamethasone, bơm liên tục với tốc độ 4-5 ml/h cho sản phụ.
  • Dùng thuốc gây tê cơ vuông thắt lưng sau 30 phút, sử dụng liên tiếp 48 giờ sau khi phẫu thuật

Chăm sóc sức khỏe sau phẫu thuật

  • Sau ca phẫu thuật từ 4-6 giờ, thuốc mê sẽ hết tác dụng sản phụ sẽ trở về trạng thái bình thường. Lúc này, bạn có thể cho thai phụ uống nước đường, ăn súp loãng hoặc ăn một chút cháo. Lưu ý, là không được cho ăn hoặc uống quá nhiều vì có thể dẫn đến tình trạng đầy hơi, táo bón.
  • Sau phẫu thuật một ngày, tiếp tục cho sản phụ ăn cháo hoặc súp cho đến khi cơ thể chức năng tiêu hóa hoạt động bình thường thì có thể ăn uống bình thường.
  • Sau 24h giờ sinh sản phụ nên ngồi dậy khỏi giường và vận động một cách nhẹ nhàng, điển hình như đi bộ xung quanh nhưng đừng vận động quá lâu, nếu không thể tự đi một mình thì có thể nhờ đến sự trợ giúp của người thân. Trường hợp bạn không biết nên vận động như thế nào thì có thể hỏi bác sĩ hoặc y tá để được hướng dẫn vận động đúng cách giúp ích cho quá trình hồi phục sức khỏe.
  • Khi bác sĩ cảm thấy sức khỏe của mẹ và bé đã tốt bạn có thể được xuất viện từ 3-5 ngày sau phẫu thuật

Sau sinh mổ trong vòng 4-6 giờ bạn có thể cho bệnh nhân uống nước đường hoặc ăn cháo loãng để cơ thể thích nghi dần.
Sau sinh mổ trong vòng 4-6 giờ bạn có thể cho bệnh nhân uống nước đường hoặc ăn cháo loãng để cơ thể thích nghi dần.

Những lưu ý gây mê khi sinh mổ

Để hạn chế những nguy cơ về sức khỏe cho sản phụ trước và sau phẫu thuật sinh con, dưới đây mà một số lưu ý mà bạn nên biết:

  • Trước khi bắt đầu gây mê nên an ủi, động viên để giúp sản phụ không căng thẳng, lo âu
  • Nằm ngửa sao khi mổ có thể khiến tử cung co thắt, khu vực mổ hay đau và lâu hồi phục
  • Trong tháng đầu, nên hạn chế để cơ thể nhiễm lạnh vì có thể ảnh hưởng đến nguồn sữa cho bé
  • Tránh vận động mạnh trong 3 tháng đầu vì có thể làm vết mổ bị rách, vết mổ lâu lành
  • Cần tránh những thực phẩm không có lợi cho vết mổ trong thời gian đầu để vết mổ mau lành
  • Giai đoạn 6-8 tuần sau mổ không nên yêu sớm vì có thể làm vết mổ bị rách, dẫn đến nhiều biến chứng về sức khỏe

Bài viết trên đã cung cấp đến bạn đọc đầy đủ thông tin về gây mê khi sinh mổ, cũng như những lưu ý quan trọng trước và sau khi sinh dành cho mẹ bầu. Hy vọng, bài viết này có thể giải đáp được những thắc mắc, giúp các sản phụ nắm rõ được các thông tin cần thiết để quá trình vượt cạn của mình thuận lợi hơn.

Có thể bạn quan tâm:

Những Tác Dụng Phụ Của Thuốc Gây Mê Sau Phẫu Thuật Cần Biết

Thuốc Gây Mê: Tác Dụng, Lưu Ý Và Các Loại Được Dùng Hiện Nay

Thuốc Gây Mê Đường Hô Hấp: Đặc Điểm, Tác Dụng Và Phân Loại

Cùng chuyên mục

BÌNH LUẬN (0)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Ẩn